Zasady etyki wydawniczej mające na celu przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom publikacyjnym, przyjęte i stosowane przez wydawnictwa akademickie i naukowe zrzeszone w Polskiej Izbie Książki

ETYKA WYDAWNICZA

 

Zasady etyki wydawniczej mające na celu przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom publikacyjnym, przyjęte i stosowane przez wydawnictwa akademickie i naukowe zrzeszone w Polskiej Izbie Książki, zgodne z wytycznymi Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej COPE (Committee on Publication Ethics) https://publicationethics.org/

 

Przed akceptacją do wydania, publikacje zgłoszone do wydawnictwa są weryfikowane pod kątem zgodności z zasadami etyki wydawniczej, rzetelności i wartości naukowej.

 

Zasady obowiązujące wydawcę

  • Kontrolowanie standardów etycznych: Wydawca stale czuwa nad przestrzeganiem obowiązujących standardów wydawniczych i zasad etyki wydawniczej oraz zapobiega praktykom niezgodnym z przyjętymi standardami.
  • Zasada fair play: Rasa, płeć, wyznanie, pochodzenie, obywatelstwo czy przekonania polityczne autorów w żaden sposób nie wpływają na ocenę tekstów. Teksty oceniane są wyłącznie pod względem merytorycznym.
  • Kryteria przyjmowania tekstów do publikacji: Wydawca decyduje, które teksty zostaną opublikowane. Przy przyjmowaniu tekstów do publikacji brane są pod uwagę opinie recenzentów dotyczące wartości naukowej pracy, oryginalności ujęcia problemu, przejrzystości wywodu.
  • Zasada poufności: Wydawca nie ujawnia osobom nieupoważnionym żadnych informacji na temat zgłaszanych do publikacji prac. Osobami upoważnionymi do posiadania tych informacji są: autor, wyznaczeni recenzenci, redaktorzy oraz inne osoby uczestniczące w procesie wydawniczym.
  • Przeciwdziałanie konfliktom interesów: Nieopublikowane teksty nie mogą być bez pisemnej zgody autorów wykorzystywane przez pracowników wydawnictwa ani żadne inne osoby uczestniczące w procesie wydawniczym.
  • Wycofanie publikacji: Wydawca ma prawo wycofać publikację po jej wydaniu, jeżeli:
    • istnieją dowody świadczące o braku wiarygodności wyników badań i/lub fałszowaniu danych, jak również w przypadku popełnienia niezamierzonych błędów (np. błędy metodologiczne, błędy w obliczeniach);
    • praca nosi znamiona plagiatu bądź narusza zasady etyki wydawniczej.

 

Zasady obowiązujące redaktora naukowego (w przypadku publikacji zbiorowych)

  • Kryteria przyjmowania tekstów do publikacji: Redaktor naukowy decyduje, które materiały zostaną opublikowane. Przy przyjmowaniu tekstów do publikacji zbiorowej brane są pod uwagę: wartość naukowa pracy, oryginalność ujęcia problemu, przejrzystość wywodu.
  • Zasada rzetelności naukowej: Redaktor naukowy dba o rzetelność naukową publikowanych prac. Dla jej zachowania może nanosić stosowne zmiany i poprawki. W przypadku podejrzeń o nieuczciwe praktyki (plagiat, fałszowanie wyników badań) zobowiązany jest podjąć decyzję o wycofaniu tekstu z publikacji zbiorowej.
  • Zasady autorstwa pracy: Obowiązek upewnienia się, że osoby mające wkład w powstanie publikacji akceptują jej kształt po redakcji naukowej, leży po stronie redaktora naukowego zgłaszającego publikację do wydawcy.
  • Wycofanie tekstu: Redaktor naukowy ma prawo wycofać tekst z publikacji, jeżeli:
    • istnieją dowody świadczące o braku wiarygodności wyników badań i/lub fałszowaniu danych, jak również w przypadku popełnienia niezamierzonych błędów (np. błędy w obliczeniach, błędy metodologiczne);
    • praca nosi znamiona plagiatu bądź narusza zasady etyki wydawniczej.

 

Zasady obowiązujące autora

  • Zasada rzetelności naukowej: Autor zobowiązany jest do rzetelnego opisu wykonanych prac badawczych oraz obiektywnej interpretacji wyników. Prace powinny zawierać informacje umożliwiające identyfikację źródeł danych, a także powtórzenie badań. Niezgodne z zasadami etyki wydawniczej prezentowanie i interpretowanie danych oraz wyników badań jest niedopuszczalne i skutkować może wycofaniem tekstu.
  • Zasada oryginalności pracy: Autor może zgłaszać do publikacji wyłącznie własne, oryginalne teksty. Wykorzystane w publikacji badania i/lub informacje innych naukowców powinny być oznaczone w sposób wskazujący, że jest to cytat. Plagiat czy fałszowanie danych są niedopuszczalne.
  • Zasada udostępnienia danych: Autor poproszony o przedstawienie nieprzetworzonych wyników badań wykorzystanych w tekście zobowiązany jest zapewnić dostęp do tych danych, także po opublikowaniu pracy.
  • Zasady autorstwa pracy:
    • autorzy zgłaszający do publikacji teksty wieloautorskie mają obowiązek ujawnić wkład poszczególnych autorów w jego powstanie (z podaniem afiliacji autorów oraz informacji kto jest autorem koncepcji, założeń, metod, protokołu itp. wykorzystanych przy tworzeniu tekstu).
    • hostwriting, guest authorship są przejawem nierzetelności naukowej i wszelkie wykryte ich przypadki powinny być demaskowane, łącznie z powiadomieniem odpowiednich podmiotów, takich jak instytucje zatrudniające autora, towarzystwa naukowe, stowarzyszenia edytorów naukowych itp.
  • Zasada rzetelności źródeł: Autor zobowiązany jest wymienić w bibliografii załącznikowej publikacje, które zostały przez niego wykorzystane przy tworzeniu tekstu.
  • Zasady dotyczące błędów w opublikowanych pracach: Jeśli autor odkryje znaczące błędy lub nieścisłości w swoim tekście, zobowiązany jest niezwłocznie powiadomić o tym wydawcę w celu skorygowania zaistniałych błędów przy kolejnym wydaniu lub dodruku.

 

Zasady obowiązujące recenzenta

Recenzent recenzuje pracę na zlecenie wydawnictwa. W ten sposób ma wpływ na decyzje podejmowane przez wydawnictwo. Może także, w porozumieniu z autorem, wpływać na ostateczny kształt i doskonalenie publikowanej pracy.

  • Zasada terminowości: Recenzent zobowiązany jest dostarczyć recenzję w ustalonym terminie. Jeżeli z jakichś względów (merytorycznych, braku czasu itp.) nie jest w stanie dotrzymać terminu bądź podjąć się recenzji, powinien niezwłocznie poinformować o tym wydawcę.
  • Zasada poufności: Wszystkie recenzowane prace oraz ich recenzje mają charakter poufny. Ujawnianie prac osobom trzecim jest niedopuszczalne (z wyjątkiem osób, które biorą udział w procesie wydawniczym).
  • Zasada zachowania standardów obiektywności: Recenzja powinna mieć charakter obiektywny. Personalna krytyka autora pracy jest uważana za co najmniej niestosowną. Wszystkie uwagi recenzenta powinny zostać odpowiednio uargumentowane.
  • Zasada rzetelności źródeł: Recenzent, jeśli zachodzi taka potrzeba, powinien wskazać odpowiednie prace związane z tematyką tekstu niezacytowane przez autora. Recenzent powinien wskazać i zgłosić wydawcy wszelkie istotne podobieństwa recenzowanego tekstu do innych prac.
  • Zasada przeciwdziałania konfliktowi interesów u recenzenta: Recenzent nie może wykorzystywać recenzowanej pracy do swoich osobistych potrzeb i korzyści. Nie powinien również oceniać tekstu w przypadku, kiedy może występować konflikt interesów z autorem.

 

Procedura recenzji wydawniczych publikacji naukowych

 

Tekst publikacji naukowej zostaje przyjęty do wydania po uzyskaniu pozytywnych recenzji wydawniczych, przygotowanych przez niezależnych recenzentów wybranych przez wydawnictwo. Przez niezależność rozumie się zaangażowanie w odrębnych ośrodkach naukowych, innych niż ten, z którego pochodzi autor. Recenzent sporządza recenzję na podstawie umowy zawartej z wydawnictwem.

 

Recenzja zawiera ocenę zasadności opublikowania utworu w postaci książki, określa trafność podjętej problematyki oraz jej oryginalność na rynku wydawniczym, wskazuje zauważone przez recenzenta ewentualne usterki i nieprawidłowości merytoryczne w treści utworu, zawiera propozycje poprawek lub zmian w utworze, które mogą się przyczynić do zwiększenia jego atrakcyjności wśród innych opracowań.

 

Recenzentem publikacji naukowej może być osoba mająca tytuł doktora habilitowanego lub profesora. W uzasadnionych przypadkach (brak specjalistów w danej dziedzinie z tytułami samodzielnych pracowników naukowych) wydawca może odstąpić od tego warunku i zamówić recenzje u osób z tytułem doktora.

 

W przypadku gdy recenzent zgłasza potrzebę uzupełnienia tekstu bądź dokonania w nim poprawek, wydawca przekazuje autorowi uwagi, zastrzeżenia wynikające z recenzji i wskazuje termin na odniesienie się do nich. Tekst poprawiony przez autora i zaakceptowany przez recenzenta zostaje

poddany procesowi redakcyjnemu.

 

Zasady etyki publikacyjnej

Wydawnictwo postępuje zgodnie z zasadami etyki publikacyjnej mającymi na celu przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom publikacyjnym, w szczególności zgodne z wytycznymi Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej (COPE – Committee on Publication Ethics, https://publicationethics.org).

 

Zastosowanie się do zasad etyki publikacyjnej polega na przestrzeganiu wytycznych zarówno przez wydawnictwo, jak i przez autorów.

Wydawnictwo:

  • stosuje wszelkie dostępne środki w celu zapobiegania plagiatom i publikacji fałszywych danych.
  • przeciwdziała zjawiskom nazywanym ghostwriting (pominięcie w wykazie autorstwa osób, które tworzyły publikację) i guest authorship (przypisanie autorstwa osobom, które nie uczestniczyły w tworzeniu dzieła).
  • zobowiązuje się do poszanowania autorskich praw osobistych autorów, a w szczególności respektowania prawa do autorstwa oraz decydowania o sposobie oznaczenia autorstwa, dbania o renomę oraz dobrą sławę autorów oraz utworu.
  • zapewnia rzetelny i profesjonalny proces wydawniczy, w tym proces redakcyjny. monografii naukowych w skali światowej.
  • zapewnia poufność i bezpieczeństwo przetwarzania danych osobowych.

Autor:

  • jest zobowiązany do przekazania wydawnictwu dzieła oryginalnego, które nie może stanowić w żadnej części plagiatu i autoplagiatu (całości lub fragmentów publikacji książek opublikowanych w innych wydawnictwach).
  • zapewnia, że przekazane wydawnictwu prawa autorskie do utworu w dacie jego przyjęcia przez wydawnictwo nie będą ograniczone jakimikolwiek prawami osób trzecich, korzystanie z utworu i rozporządzanie nim przez wydawnictwo nie będzie naruszać dóbr osobistych ani praw osób trzecich
  • w przypadku prac zbiorowych autor zgłaszający publikację do wydania jest zobowiązany określić autorstwo poszczególnych fragmentów dzieła.

 

Zamówienie recenzji wydawniczej dla …………………………………… [nazwa wydawnictwa]

 

 

(tytuł naukowy, imię nazwisko)

 

Szanowna Pani Profesor/Szanowny Panie Profesorze,

                                    

Wydawnictwo ………………………. zwraca się z uprzejmą prośbą o napisanie ok. 5-stronicowej recenzji wydawniczej dotyczącej pracy:

tytuł .........................................................................................................

autorstwa ............................................................

o objętości …………………. a.w.

 

W szczególności prosimy o:

-          ocenę sposobu i kompletności ujęcia tematu,

-          ocenę zakresu pracy na tle innych publikacji o tej tematyce,

-          ocenę roli i miejsca pracy na tle innych publikacji naukowych z danej dyscypliny,

-          ocenę kompetencji autora,

-          ocenę przydatności publikacji dla pracowników i ew. studentów/doktorantów wyższych uczelni,

-          wskazanie kręgu odbiorców,

-         w przypadku publikacji tłumaczonych ocenę celowości przekładu na język polski i ewentualne sugestie dotyczące zmian w wydaniu polskim.

Będziemy także wdzięczni za wszelkie inne uwagi dotyczące recenzowanej pracy.        

Uprzejmie prosimy o sformułowanie końcowych wniosków i rekomendacji dotyczących wydania ocenianej pracy przez ……………………….[nazwa wydawnictwa] i zaznaczenie odpowiednich pól w załączonej tabeli.

Prosimy także o podanie swojego pełnego tytułu naukowego, głównego miejsca zatrudnienia z adresem oraz o odręczne podpisanie dwóch egzemplarzy recenzji.

Równocześnie informujemy, że nadesłana przez Panią/Pana recenzja przeznaczona jest do użytku …………………………….. [nazwa wydawnictwa] w celu prowadzenia dalszych prac redakcyjnych. Zostanie ona udostępniona autorowi/ autorom recenzowanej pracy.

Prosimy o nadesłanie recenzji do .........................

Wynagrodzenie za recenzję zgodnie z obowiązującymi w …………………………….. [nazwa wydawnictwa] stawkami wyniesie ……zł.

Do zamówienia załączamy formularz oświadczenia do celów podatkowych z prośbą o wypełnienie, podpisanie i odesłanie do …………………………….. [nazwa wydawnictwa] w celu zawarcia umowy autorskiej na recenzję.

Łączymy wyrazy szacunku

                                                                                    

                                                                                                         

[miasto], …………….                                                                                                 (podpis)

 

 

 

 

 

OCENA SZCZEGÓŁOWA dotycząca TREŚCI KSIĄŻKI

 

Jak blisko nurtu zainteresowań recenzenta/-ki znajduje się tematyka recenzowanej pracy?

główny nurt zainteresowań

 

poboczny nurt zainteresowań

 

oddalona od nurtu zainteresowań

 

Przegląd literatury

wyczerpujący

 

wystarczający

 

niewystarczający

 

Poprawność metodologiczna

nowatorska

 

wystarczająca

 

niewystarczająca

 

Wkład do obszaru badań

istotny

 

umiarkowany

 

niewystarczający

 

Jasność wywodu

bez zarzutu

 

wystarczająca

 

niewystarczająca(zagmatwana)

 

Redakcyjna poprawność (konsekwentne stosowanieprzypisów,poprawny zapi sbibliograficzny itp.)

zgodnazwymogamiredakcyjnymi

 

wystarczająca

 

niewystarczająca

 

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria,

recenzowaną pracę oceniam jako:

znakomitą (mieści się wśród 25% najlepszych, wydanych ostatnio pozycji)

 

bardzo dobrą (mieści się wśród 50% najlepszych wydanych ostatnio pozycji)

 

średnią (nie jest gorsza od innych wydawanych ostatnio pozycji)

 

złą (praca nie nadaje się dodruku)

 

 

REKOMENDACJA RECENZENTA

 

Wydać pracę w obecnej postaci

 

Zaakceptować pracę pod warunkiem naniesienia poprawek, bez konieczności

ponownej     recenzji

 

Odesłać pracę z sugestią naniesienia poprawek i przekazania do ponownej recenzji

Nie przyjąć pracy do wydania