Ustawa UE o wylesianiu, przyjęta w 2023 r., ma na celu walkę ze zmianą klimatu i utratą różnorodności biologicznej poprzez zapewnienie, że produkty sprzedawane w UE nie pochodzą z terenów wylesionych.
Parlament przyjął 405 głosami za, 242 przeciw i 8 wstrzymującymi się, ukierunkowane zmiany w rozporządzeniu UE w sprawie wylesiania, które zostały już nieformalnie uzgodnione z państwami członkowskimi UE 4 grudnia 2025 r.
Podsumowując:
- Wszystkie firmy będą miały dodatkowy rok na dostosowanie się do nowych przepisów.
- Uproszczone wymogi dotyczące identyfikowalności w UE.
- Prostsze wymogi dotyczące należytej staranności dla małych i mikroprzedsiębiorstw działających na rynku pierwotnym.
- Produkty drukowane wyłączone z zakresu obowiązywania ustawy.
Odroczenie dla firm
Wszystkie firmy będą miały dodatkowy rok na dostosowanie się do nowych przepisów UE mających na celu zapobieganie wylesianiu. Duzi operatorzy i handlowcy będą musieli stosować rozporządzenie od 30 grudnia 2026 r., a mali operatorzy – osoby prywatne i przedsiębiorstwa zatrudniające poniżej 50 pracowników i osiągające roczny obrót z tytułu przedmiotowych produktów poniżej 10 mln euro – od 30 czerwca 2027 r. Ten dodatkowy czas ma na celu zagwarantowanie płynnego przejścia i umożliwienie usprawnienia systemu informatycznego, z którego korzystają operatorzy, handlowcy i ich przedstawiciele, aby składać elektroniczne oświadczenia o należytej staranności.
Uproszczenie wymogów należytej staranności
Mikro i mali operatorzy będą teraz musieli składać jedynie jednorazowe, uproszczone oświadczenie, co ułatwi przedsiębiorstwom przestrzeganie prawa bez naruszania jego celów.
Za składanie oświadczeń należytej staranności będą odpowiedzialne wyłącznie przedsiębiorstwa, które jako pierwsze wprowadzą odpowiedni produkt na rynek UE, a nie operatorzy i przedsiębiorcy, którzy następnie wprowadzą go do obrotu.
Do 30 kwietnia 2026 r. Komisja musi przedstawić sprawozdanie oceniające wpływ ustawy i obciążenia administracyjne, w szczególności dla mikro i małych operatorów.
Na koniec, zgodnie z wnioskiem Parlamentu, z zakresu rozporządzenia wyłączono produkty drukowane.
Cytat
Po głosowaniu sprawozdawczyni Parlamentu Christine Schneider (EPP, Niemcy) powiedziała: „Sedno unijnego rozporządzenia w sprawie wylesiania pozostaje nienaruszone. Chronimy lasy, które są narażone na realne ryzyko wylesiania, unikając jednocześnie zbędnych zobowiązań na obszarach, na których takie ryzyko nie występuje. To porozumienie poważnie traktuje obawy rolników, leśników i przedsiębiorstw i zapewnia, że rozporządzenie będzie wdrażane w sposób praktyczny i wykonalny”.
Kolejne kroki
Aby zmiany weszły w życie, tekst musi zostać zatwierdzony przez Radę i opublikowany w Dzienniku Urzędowym UE przed końcem 2025 r.
Kontekst
Pierwotne rozporządzenie zostało przyjęte przez Parlament 19 kwietnia 2023 r. Ma ono na celu walkę ze zmianami klimatu i utratą różnorodności biologicznej poprzez zapobieganie wylesianiu związanemu ze spożyciem w UE kakao, kawy, oleju palmowego, soi, drewna, gumy i produktów pochodzenia zwierzęcego.
Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) szacuje, że w latach 1990–2020 w wyniku wylesiania utracono 420 milionów hektarów lasów – obszar większy niż UE. Konsumpcja w UE odpowiada za około 10% globalnego wylesiania. Olej palmowy i soja odpowiadają za ponad dwie trzecie tej ilości.