Międzynarodowe Stowarzyszenie Wydawców (IPA) z siedzibą w Genewie ogłasza dziś nabór nominacji do nagrody IPA Prix Voltaire 2026 za wzorową odwagę w obronie wolności publikacji i umożliwieniu innym korzystania z wolności wypowiedzi. Laureat otrzyma nagrodę finansową w wysokości 10 000 franków szwajcarskich. W 2025 r. jednym z dwóch nagrodzonych wydawnictw była białoruska oficyna Koska, która jest honorowym członkiem PIK. Rok 2026 to dwudziesta edycja nagrody.
Jessica Sänger, nowa przewodnicząca Komitetu ds. Wolności Publikacji IPA, powiedziała: Przez dwadzieścia lat świętowaliśmy sukcesy jednych z najodważniejszych wydawców na świecie, którzy są dla nas wszystkich inspiracją. Podjęli oni ogromne ryzyko osobiste, aby głosy autorów dotarły do czytelników. Potrzebujemy tej odwagi i tej inspiracji teraz bardziej niż kiedykolwiek, ponieważ wolność publikacji jest coraz częściej kwestionowana na całym świecie.
Wolność publikacji jest jedną z fundamentalnych zasad IPA. Jej ochrona i promocja to jeden z kluczowych celów IPA. W wielu krajach wydawcy, którzy zapewniają autorom środki do rozpowszechniania ich idei, narażają się na takie samo ryzyko jak sami pisarze. Ich praca wymaga ogromnej odwagi i opartego na wartościach, altruistycznego zaangażowania. Wolność publikacji jest daleka od zagwarantowanej na całym świecie, z codziennymi próbami rządów, ekstremistów lub prywatnych interesów, by zastraszać, atakować, więzić, a nawet zabijać wydawców.
W 2025 roku Prix Voltaire została przyznana wspólnie dwóm białoruskim wydawcom na wygnaniu: Nadii Kandrusiewicz (Koska, na wygnaniu w Polsce) i Dmitrijowi Strocewowi (Hochroth Mińsk, na wygnaniu w Niemczech). W 2026 roku przypada 20. rocznica ustanowienia nagrody, pierwotnie ustanowionej w 2006 roku jako IPA Freedom to Publish Prize, a w 2026 roku przemianowanej na IPA Prix Voltaire. Kilku laureatów z poprzednich lat wygłosi przemówienia na 35. Międzynarodowym Kongresie Wydawców w Kuala Lumpur w Malezji.
Kto kogo nominuje?
Każda osoba, grupa lub organizacja może nominować wydawcę, definiowanego jako osoba, kolektyw lub organizacja, która zapewnia innym środki do dzielenia się swoimi pomysłami w formie pisemnej, w tym za pośrednictwem platform cyfrowych. Nominowani muszą mieć niedawno opublikowane kontrowersyjne dzieła, w obliczu presji, gróźb, zastraszania lub nękania. Alternatywnie, mogą to być wydawcy z wieloletnim, wyróżniającym się doświadczeniem w obronie wolności publikacji i wolności wypowiedzi.
Nominacje można zgłaszać za pomocą formularza online lub pocztą elektroniczną, wysyłając wypełniony formularz nominacji (formularz online) do IPA na adres prix-voltaire@internationalpublishers.org
Ważne daty
Termin nadsyłania nominacji upływa 22 lutego 2026 r. Po tym terminie dziewięciu profesjonalistów z branży wydawniczej tworzących Komitet ds. Wolności Publikacji IPA określi długą listę, a następnie uzgodni listę krótką i wybierze laureata w 2026 r. Gala wręczenia nagród IPA Prix Voltaire 2026 odbędzie się podczas 35. Międzynarodowego Kongresu Wydawców, 6 lipca 2026 roku w Kuala Lumpur w Malezji.