Podczas targów książki we Frankfurcie International Publishers Association (IPA) opublikowała dwa nowe raporty. Są to: Raport na temat stanu wolności wydawniczej na świecie w 2026 roku oraz Globalne badanie wydawnictw edukacyjnych – Educational Publishers Forum. Z pełną treścią obu raportów Członkowie PIK mogą zapoznać się po zalogowaniu do bazy wiedzy – zakładka: Rynek europejski

The 2026 State of Freedom to Publish Globally Report analizuje sytuację w zakresie wolności wydawniczej w 22 krajach na 6 kontynentach. Najważniejsze wnioski z raportu:

• Autocenzura jest zjawiskiem powszechnym: może mieć charakter uprzedzający lub reaktywny, a także wynikać z uwarunkowań rynkowych. W efekcie powstają dzieła, które – mimo braku jakiegokolwiek nakazu sądowego – nigdy nie trafiają na karty książek ani do rąk czytelników.
• Ochrona dzieci stanowi najbardziej uniwersalny pretekst do wprowadzania ograniczeń: argument ten często służy ograniczaniu wolności publikowania lub czytania, podczas gdy w rzeczywistości chodzi o realizację innych celów politycznych – wymierzonych w reprezentację osób LGBTQI+, tematykę seksualności oraz treści podważające dominujące normy ideologiczne.
• Umiejętność czytania i kultura czytelnicza jako elementy szerszej infrastruktury: bez rozwiniętego grona odbiorców literatury trudno mówić o istnieniu wolności publikowania w jakimkolwiek istotnym wymiarze.
• Formalne mechanizmy ochronne są niezbędne, ale zdecydowanie niewystarczające. Jako kluczowy czynnik charakteryzujący każde środowisko wydawnicze wskazano w nim pogłębiającą się rozbieżność między prawnym przyzwoleniem a praktyczną wykonalnością.

Z kolei w badaniach do raportu Educational Publishers Forum – Global Survey of Educational Publishing wzięło udział 56 respondentów z 36 krajów, wskazując na stan ingerencji rządu, skuteczność egzekwowania praw autorskich i ewolucję wykorzystania nowych technologii przez wydawców i szkoły. Raport ma na celu identyfikację, ilościowe określenie oraz zrozumienie trendów w sektorze wydawnictw edukacyjnych na szczeblu międzynarodowym – począwszy od wpływu technologii i jej wdrażania, poprzez relacje między wydawcami a ministerstwami rządowymi, aż po kwestie zrównoważonego rozwoju.